29 مارس 2025-  بر اساس مطالعه ی کوهورت اخیر که در JAMA Ophthalmology منتشر شده است، بیماران مبتلا به دیابت که از سماگلوتید استفاده می کنند، ممکن است با افزایش خطر ابتلا به نوروپاتی ایسکمیک قدامی غیرشریانی بینایی (NAION) مواجه شوند. با این حال، محققان هشدار دادند که طراحی گذشته نگر این مطالعه، توانایی آن را برای ایجاد یک رابطه ی علّی مستقیم محدود می کند و نیاز به تحقیقات بیشتر را برجسته می کند.

سماگلوتاید، آگونیست گیرنده ی پپتید-1 شبه گلوکاگون (GLP-1 RA)، به طور گسترده برای مدیریت دیابت نوع 2 و چاقی تجویز می شود. فواید این دارو در کنترل قند خون و کاهش وزن به خوبی مستند شده است. با این حال، شواهد در حال ظهور نگرانی هایی را در مورد عوارض جانبی بالقوه ی چشمی آن، به ویژه ارتباط آن با نوروپاتی ایسکمیک قدامی غیرشریانی بینایی، وضعیتی که با از دست دادن ناگهانی بینایی به دلیل اختلال در جریان خون به عصب بینایی مشخص می شود(سکته ی چشم)، افزایش می دهد.

مطالعات اخیر ارتباط احتمالی بین استفاده از سماگلوتید و NAION را پیشنهاد کرده اند. با این حال، با توجه به محدودیت های این تجزیه و تحلیل ها، تحقیقات بیشتری برای درک بهتر این ارتباط، به ویژه با توجه به استفاده ی گسترده از این داروها در افراد مبتلا به دیابت و بدون دیابت، مورد نیاز است. با در نظر گرفتن این موضوع، دکتر Alan Y. Hsu، و همکارانش از گروه چشم پزشکی بیمارستان دانشگاه پزشکی چین وابسته به دانشگاه پزشکی چین در تایوان، به بررسی ارتباط بالقوه بین استفاده از سماگلوتید و خطر NAION در بیماران مبتلا به دیابت پرداختند.

برای این منظور، محققان داده های پایگاه دادهTriNetX را از 1 اکتبر 2019 تا 31 دسامبر 2023 تجزیه و تحلیل کردند تا ارتباط بین استفاده از semaglutide و خطرNAION در بیماران دیابتی را بررسی کنند. محققان در این مطالعه افراد مبتلا به دیابت، بدون سابقه قبلی NAION و نسخه سماگلوتید را با گروه کنترلی که داروهای ضد دیابت غیر GLP-1 RA مصرف می ‌کردند، مقایسه نمودند. قرار گرفتن در معرض سماگلوتید از طریق کدهای تشخیصی، با بروز تجمعی NAION و نسبت خطر (HR) به عنوان پیامدهای اولیه شناسایی شد. تجزیه و تحلیل داده ها در تاریخ 1 سپتامبر 2024 انجام شد.

یافته های کلیدی این مطالعه به شرح زیر بود:

•  این مطالعه شامل 3344205 بیمار مبتلا به دیابت بود.

•  در مجموع 174584 بیمار تحت سماگلوتاید (میانگین سنی 58.3 سال) و تعداد مساوی از بیماران تحت درمان با داروهای غیرGLP-1 RA (گروه کنترل- میانگین سنی 58.2 سال) مورد بررسی قرار گرفتند.

•  خطر NAION قابل توجهی در مصرف کنندگان سماگلوتید در 1 ماه(HR=2.99)، 3ماه(HR=1.33)، 6ماه(HR=1.79)، یا 1 سال(HR=1.94) پس از شروع درمان مشاهده نشد.

•  افزایش خطر NAION در مصرف کنندگان سماگلوتید در 2 سال(HR=2.39)، 3سال(HR=2.44)، و 4 سال(HR=2.05) پس از شروع درمان مشاهده شد.

•  بیماران مبتلا به دیابت و فشارخون بالا که تحت درمان با سماگلوتید بودند، در معرض خطر بالاتری برای NAION بودند(HR=2.42).

•  همچنین خطر NAION در بیمارانی که سابقه ی استفاده ازاوزمپیک(ساخت نوو نوردیسک) یا نسخه مستقلاوزمپیک را داشتند، افزایش یافته بود.

یافته‌های این مطالعه ارتباط احتمالی بین مصرف سماگلوتید و افزایش خطر NAION در بیماران مبتلا به دیابت را نشان می ‌دهد. با این حال، نویسندگان تأکید کردند که طراحی گذشته ‌نگر این تحلیل، توانایی ایجاد علیت را محدود می ‌کند. تحقیقات بیشتری برای تایید این یافته ها و کشف مکانیسم های اساسی مورد نیاز است.

منبع:

https://medicaldialogues.in/ophthalmology/news/study-links-semaglutide-to-increased-naion-risk-in-diabetes-patients-145667